آدينه ي نيک (Good Friday)، عباس احمدي

تبليغات خبرنامه گويا	advertisement@gooya.com

Abbas.Ahmadi@Mailcity.Com

خلاصه
در اين مقاله مي خواهيم نشان بدهيم که مراسم مصلوب کردن مسيح، از مراسم ميرنوروزي، و مراسم ميرنوروزي، از مراسم مادرسالارانه ي شاه کشي، و مراسم مادرسالارانه ي شاه کشي، از مراسم آيين جادويي گاوکشي سرچشمه گرفته است. شهيد کردن مسيح، همان کارکرد جادويي گاوکشي را دارد. خوردن نان وشراب مقدس معادل خوردن گوشت و خون گاومقدس است ونوعي جادوي سرايتي براي انتقال روح باروري و برکت از مسيح به مردم مي باشد.
***

1- مراسم مصلوب کردن مسيح

مراسم آدينه نيک به يادبود مصلوب شدن و سپس عروج عيسی مسيح برگزار می شود. از نظر مردم شناسِي فرهنگي، سه نکته در مورد مراسم آدينه نيک اهميت دارد:

(الف) نکته ي اول، موسم برگزاري اين مراسم است. امسال، مراسم آدينه نيک در روز 25 مارس، چندروز پس از جشن نوروز، برگزار شد. روز مصلوب شدن عيسی مسيح، تاريخ ثابتي ندارد ومي تواند در سال هاي مختلف بين 20 مارس تا 23 آوريل در گردش باشد. اما، آن چه مهم است مقارن بودن مراسم مصلوب شدن عيسی مسيح با سال نوو نوروزست. (ب) نکته ي دوم، مساله ي تاج خاری ست که بر سر مسيح مي نهند واورا به مسخره شاه مي خوانند. (ج) نکته ي سوم، مراسم گردانيدن مسيح در شهر است.

؟ چرا در روز آدينه ي نيک، كسى را براى يك روز شاه مى كنند؟ چرا اين شاه را در شهر مي گردانند؟ نقش اين شاه يِك روزه چيست؟ چرا به اين شاه حمله مى كنند؟ چرا او را با آن شيوه ى وحشيانه به قتل مى رسانند؟ آيا تاج خاري که روميان بر سر عيسی مسيح نهادند، به پيروي از سنت هاي ميرنوروزي بوده است تا اورا، به مسخره، براي مدت کوتاهي، "شاه"کنند وپس از آن که موکب اين "ميرنوروزي"را در شهر گردانيدند، او را، در تپه هاي ي جلجتا، به داربکشند

براي پاسخ به اين پرسش ها و براي آنکه ارتباط بين مراسم ميرنوروزي ومراسم مصلوب کردن عيسی مسيح را بهتر درک کنيم، از عصر علم به عصر مذهب واز آن جا به عصر جادومي رويم.

2- آيين شاه كشى
در عصر جادو و در دوره ى مادر ساﻻرى، با آن كه مردان فرمانراويى داشتند ولی مقام شاهى را از زنان مى گرفتند. شاه از راه ازدواج با ملكه به شاهى مى رسيد. هرساله، يكى از جوانان، شاه را مى كشت و با زن شاه همبستر مى شد و به جاى او بر تخت شاهى تكيه مى زد. براى كشتن شاه، جوانان زيادى از نقاط دور و نزديك به پايتخت مى آمدند. اين جوانان آزمون هاى دشوارى را مى گذرانند تا بتوانند از اين طريق، لياقت خود را ثابت كنند. از ميان اين خواستگاران، يك جوان بر رقباى خود پيروز مى شد، شاه را مى كشت، با زن او ازدواج مى كرد، و به شاهى مى رسيد. شاه جوان نيز پس از مدتى پير مى شد و خود به دست جوان ديگرى كشته مى شد و اين چرخه ى شاه كشى همچنان ادامه مى يافت.

چرا هرساله شاه را مى كشتند؟ چه رمزى در شهادت ساليانه ى شاه نهفته بود؟ در پاسخ به اين پرسش بايد توجه كرد كه در عصر جادو، مردم معتقد بودند كه شاهان داراى نيروى جادويى اند و روح بارورى و بركت در آن ها حلول كرده است. اين روح باعث مى شد تا درختان به بار بنشينند و چهارپايان بچه بزايند. براى آن كه اين روح مقدس بارورى و بركت، آسيب نبيند، شاه نمى بايست پير مى شد. براى جلوگيرى از اين فاجعه، شاه پير را مى كشتند و پسر جوانى را به جاى او شاه مى كردند تا آن روح مقدس و آن نيروى جادويى از كالبد فرسوده ى شاه پير به كالبد تازه ى شاه جوان منتقل شود. خون شاه پير را نيز بر زمين مى ريختند تا مقدارى از نيروى بارورى و بركت، از راه جادوى سرايتى، از شاه شهيد به زمين منتقل شود و باعث حاصلخيزى خاك شود. گوشت شاه پير را نيز مى خوردند تا مقدارى از نيروى بارورى و بركت، از راه جادوى سرايتى، از شاه شهيد به آن ها منتقل شود.

در عصر جادو، به غير از شاه، گاو نيز مى توانست داراى روح بارورى و بركت باشد. در مراسم گاو كشى، به تقليد از مراسم شاه كشى، روح مقدس بارورى بركت، از كالبد گاو پير به پيكر گاو جوان حلول مى كرد. در مراسم گاو كشى، مانند مراسم شاه كشى، مردم گاو مقدس را مى كشتند و گوشت او را مى خوردند و خون او را بر زمين مى پاشيدند. آن ها با اين كار، مى خواستند نيروى بارورى و بركت را، از راه جادوى سرايتى، از گاو به زمين و يا به خود منتقل كنند.

3 - آيين ميرنوروزى
با ظهور دوره ى پدرشاهى، آيين شاه كشى كه يكى از رسوم دوره ى مادرساﻻرى بود از راوج افتاد و به صورت مراسم تشريفاتى و بى خطرِ “مير نوروزى” و مراسم “كوسه برنشين” در آمد. در اين مراسم، مردم يك نفر را به جاى شاه واقعى براى مدت كوتاهى به تخت شاهى مى نشاندند و سپس او را در مراسم شاه كشى به جاى شاه واقعى به قتل مى رساند. در حقليقت، شاه موقت بلاگردان شاه واقعى مى شد. در روزگار قديم پيدا كردن كسى كه حاضر باشد جان خود را فداى شاه كند آسان نبوده است. گاهى مجبور مى شدند از ميان زندانيان محكوم به مرگ، كسى را براى اين كار پيدا كنند. تاج خارى بر سرش بگذارند. در كوچه ها و خيابان هاى شهر بگردانندش. به استهزا شاه اش بخوانند. و سرانجام بر باﻻى تپه اى به صليب اش بكشند. مسيح، زنداني محکوم به مرگي بود که به عنوان ميرنوروزي، قرباني مراسم شاه کشي شد.

برخي از پژوهشگران، مراسم مير نوروزي را نشانه اي از حکومت عادلانه ي مردمي مي دانند و معتقدند که اين مراسم نشان مي دهد که چگونه کسي از ميان توده هاي مردم مي تواند به سلطنت برسد و با داد و دهش حکومت کند. البته اين پژوهشگران روشن نمي کنند که چرا اين حکومت ايداه آل مردمي باِد به صورت مسخره برگزار شود وچرا اين شاه يک روزه در پايان مراسم سر به نيست مي شود؟ مراسم ميرنوروزي، نشانه ي حکومت مردمي نيست، بلکه، نسخه ي بهداشتي شده ي آيين خونبار گاوکشي و شاه کشي در عصر جادو و دوره ي مادرسالاري ست.

4- ارتباط مراسم مصلوب کردن مسيح با آيين شاه كشى و گاو كشى
مراسم مصلوب کردن مسيح ، در حقيقت، همان مراسم شاه كشى در دوره ى مادر ساﻻرى است كه بعد ها در دوره ى پدر ساﻻرى به صورت مراسم ميرنورزى در آمده است. مسيح ، در اين جا، همان مير نوروزى و يا شاه موقت است كه براى يك روز نقش شاه واقعى را بازى مى كند. در انتهاى روز، روميان به اين شاه يك روزه حمله مى كنند و او را از تخت سلطنت به زير مى كشند واورا به شهادت مي رسانند. مسيحي که در تپه هاي جلجتا شهيد مى شود، در حقيقت، سمبول و فرانمود و مظهر شاه عصر جادو ست. در عصر جادو، شاه را مي کشتند و گوشت و خون اورا مي خوردند تا نيروي باروري وبرکت از شاه به آن ها منتقل شود. در اين جا، مسيح کشي ومسيح خوارى، جاى شاه كشى و شاه خوارى را گرفته است.مراسم شهادت مسيح، در حقيقت، نسخه ى ديگري از مراسم خونبار شهادت شاه در عصر جادوست. به جای گوشت و خون شاه شهيد، گوشت وخون خدای مصلوب به صورت نان و شراب مقدس در مراسم مذهبي، به مومنان عرضه مي شود.

مسيح نيز مانند شاه عصر مادرسالاري ومانند گاو عصرجادو، ميزبان روح باروري و برکتي است که به صورت روح خداوند در کالبد اوحلول کرده است. مومنان با خوردن نان و شراب مقدس مي خواهند، نيروي باروري و برکت را از راه جادوي سرايتي از مسيح به خود منتقل کنند.

5 - زمان برگزارى مراسم آدينه نيک
شاه كشى و گاو كشى در پايان سال كهنه و در آستانه ى سال نو برگزار مى شود. يعنى در زمانى كه زمستان پير مى ميرد و روح بارورى و بركت از كالبد پير زمستان به پيكر جوان بهار حلول مى كند. طبيعت از نو زنده مى شود و زندگانى تازه از سر مى گيرد. مراسم آدينه نيک گرچه تاريخ ثابتي ندارد ومي تواند در سال هاي مختلف بين 20 مارس تا 23 آوريل در گردش باشد. اما به طورکلي مصادف با بهار و سال نواست و مانند مراسم شاه كشى و گاوکشي وخداکشي، و نيز مانند مراسم مراسم شاه خواري و گاوخواري وخداخواري، داراى همان معناى سمبوليك است.
***

نتيجه گيري
در اين مقاله نشان داديم که مراسم مصلوب کردن مسيح، از مراسم ميرنوروزي، و مراسم ميرنوروزي، از مراسم مادرسالارانه ي شاه کشي، و مراسم مادرسالارانه ي شاه کشي، از مراسم آيين جادويي گاوکشي سرچشمه گرفته است. شهيد کردن مسيح، همان کارکرد جادويي گاوکشي را دارد. خوردن نان وشراب مقدس معادل خوردن گوشت و خون گاومقدس است ونوعي جادوي سرايتي براي انتقال روح باروري و برکت از مسيح به مردم مي باشد.