فيدل، قهرمان يا ضد قهرمان، ژيلا بنی يعقوب

فيدل انقلابی باشد يا شيفته قدرت، قهرمان يا ضدقهرمان، مستبد يا آزاديخواه، عشق کاشته باشد يا نفرت، هنوز برای کسانی در سراسر جهان تنها سياستمداری است که بر مرگش خواهند گريست

تبليغات خبرنامه گويا	advertisement@gooya.com

j.baniyaghoob@gmail.com

کم نيستند کسانی که هرگاه عکس فيدل کاسترو، رهبر انقلاب کوبا را بر بيانيه های گزارشگران بدون مرز با اين زير نويس ديده اند که او يکی از دشمنان بزرگ آزادی بيان و مطبوعات در جهان است، چهره اشان را درهم کشيده و گفته اند: «کاش فيدل نيز همچون چه گوارا، دوست و همرزم انقلابی اش سال ها قبل می مرد، تا امروز به جای دشمن آزادی، يک قهرمان اسطوره ای می شد.»

بسيارند کسانی که فيدل را دوست دارند اما او را همچون چه گوارا يک اسطوره می خواستند و نه فيدلی که حتی برای بسياری از انقلابی های دو آتشه شکسته شد و او را امروز نه يک آزاديخواه بزرگ که يک ديکتاتور می نامند.

اما هنوز دوستدارانی دارد که او را زنده می خواهند تا همچنان در دويست کيلومتری آمريکا به يکه تازی اين قدرت جهانی «نه» بگويد و به همه يادآوری کند که کشور چند ميليونی اش را نيم قرن در برابر دشمنی های بزرگ ترين قدرت جهان سرپانگه داشته است. او همچنان نماد انقلاب در برابر امپرياليسم شناخته می شود.

فيدل کاسترو آزاديخواه باشد يا ديکتاتور، اسطوره باشد يا ضدقهرمان ويژگی هايی دارد که پس از نيم قرن او را در ميان بسياری از رهبران جهان منحصر به فرد می کند.

يک رهبر با سخنرانی های طولانی چند ساعته که هوادارانش بارها با اشتياق و بدون خستگی به آن گوش کرده اند. از سخنرانی های پرشور سه - چهارساعته گرفته تا هفت -هشت ساعته. نه فقط کوبايی هايی که از نزديک و بدون پلک زدن به سخنان آتشين اش گوش کرده اند او را يک رهبر کاريزماتيک می نامند، که برخی از چهره های سرشناس جهان نيز بر اين باورند.

رهبری که دوستان و دشمنانش در سراسر جهان او را به نام کوچک می شناسند و ياد می کنند: «فيدل»

فيدل در جان به در بردن از انواع ترورهای پيچيده نيز بی نظير است؛ سيگار برگ شايد معروف ترين نقشه سازمان سيا باشد اما پيچيده ترينش در ميان ۶۳۸ نقشه و عمليات برای از ميان برداشتن او نبوده است.

او در جلب توجه شخصيت های محبوب جهان نيز در نوع خود کم نظير است، از سينماگران مطرح هاليوود تا قهرمانان درجه يک ورزشی و نويسندگان پرآوازه جهان و حتی شخصيت های مذهبی جهان مجذوب او شده اند.

گابريل گارسيا مارکز، چهره شاخص ادبيات آمريکای لاتين که بسياری را در سراسر جهان با رمان ها و داستان هايش مسحور کرده است، خود شيفته شخصيت فيدل است و بارها برای ديدار او به هاوانا رفته است.

کشيش «فری بتو»، کاتوليک مومن و عميقا معتقد به مسيحيت، بيست و سه ساعت تمام با رهبر کمونيست کوبا درباره مذهب گفت وگو کرد تا ثابت کند که فيدل رابطه خوبی با مذهب دارد. در همين گفت و گوها بود که فيدل به اين کشيش سرشناس گفت: «من در يک مناسبت جمله ای گفتم که می توانم امروز نيز تکرار و تاييد کنم؛ کسی که به فقرا خيانت کند، به مسيح خيانت کرده است.»

فری بتو در همين گفت و گو آنقدر تلاش کرد تا بالاخره جمله مستقيمی از فيدل در مخالفت با اين جمله معروف مارکس که «مذهب افيون توده هاست» بگيرد.

فيدل نااميدش نکرد و گفت: «مذهب نه به خودی خود موادمخدر است و نه يک داروی شفابخش. اين ربط پيدا می کند به اين که چه برخوردی نسبت به مسايل سياسی و اجتماعی و مادی نوع بشر پيدا کند.»

فيدل گرچه پنجاه سال شعار جامعه سوسياليستی داد، اما در ايجاد چنين جامعه ای توفيق نيافت. با اين همه توانست مدلی خاص از سوسياليسم را به نام کشورش ثبت کند: «سوسياليسم کوبايی.» مدلی که هر چند سوسياليست های جهان سوسياليسم را در آن نيافتند، اما با تاکيد بر روش های پيشگيری از بيماری، کوبا را به يکی از موفق ترين کشورها در مديريت بهداشت عمومی تبديل کرد و بنا به آمار سازمان بهداشت جهانی شاخص اميد به زندگی در مردان و زنان کوبايی برابر با همان شاخص ها در ايالات متحده به ترتيب ۷۵ سال و ۸۰ سال است. آمار مرگ و مير نوزادان در کوبا ۵/۶ در هر هزار نوزاد با کشور کانادا و در ميان ثروتمندترين کشورهای غربی رقابت می کند.

کاسترو با کناره گيری اش از قدرت هوادارانش را نه غمگين که شاد کرد. آن ها اين اتفاق را به فهرست افتخارهای رهبر محبوبشان افزوده اند: او بر خلاف بسياری از رهبران جنبش ها و انقلاب های جهان که فقط مرگ می تواند آن ها را از قدرت جدا کند، با اراده خود کنار رفت. يکی از دوستدارانش هم با توجه به اوضاع فعلی منطقه و جهان نوشت: «فيدل با ميل خود کنار رفت و نه مرگ و نه آمريکا او را از مسندش جدا نکرد.»

فيدل انقلابی باشد يا شيفته قدرت، قهرمان يا ضدقهرمان، مستبد يا آزاديخواه، عشق کاشته باشد يا نفرت، هنوز برای کسانی در سراسر جهان تنها سياستمداری است که بر مرگش خواهند گريست.

او را آخرين بازمانده از نسل چريک های آمريکای لاتين ناميده اند. آخرين بازمانده باشد يا نباشد، تنهاترين سوسياليست جهان باشد يا نباشد، يک شخصيت دوران ساز است که به قول پل رينولدز، خبرنگار بی.بی.سی :«داستان زمان ماست:داستان جنبش های انقلابی، جنگ سرد، رويارويی شرق و غرب، تقابل شمال و جنوب .... اين همه در مقابل چشمان او آمده و رفته است.»

منابع:
۱- زندگينامه فيدل کاسترو، نوربرتو فوئنتس، خسرو ناقد
۲-۶۳۸ راه برای کشتن کاسترو، اسکالانته
۳-فيدل و مذهب، کشيش فری بتو
۴- وب سايت بی بی سی

اين مطلب در روزنامه سرمايه نيز منتشر شده است.