سرمايه - «در حالی که در دنيا نرخ خودکشی افراد مجرد دو برابر افراد متاهل است، در ايران اقدام به خودکشی در افراد متاهل بيشتر از مجردهاست.»
احمدعلی نوربالا روانپزشک و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران ديروز در کارگاه بررسی پديده خودکشی به عنوان يکی از کارگاه های همايش اسلام و آسيب های اجتماعی که در سالن وزارت کشور برگزار شده بود به اين نکته اشاره کرد و گفت: «تحقيق هايی که به تازگی انجام شده نشان می دهد نرخ خودکشی زنان متاهل در شهرهای مازندران و آذربايجان شرقی بيش از ساير نقاط کشور بوده است.» نوربالا ادامه داد: «تاهل از عوامل حفاظتی در برابر خودکشی به حساب می آيد اما پژوهش هايی که در کشورمان انجام شده نشان می دهد اختلالات روانی در افراد متاهل بيش از افراد مجرد است و اين در حالی است که نهاد خانواده، نهاد آرمانی ماست اما به نظر می رسد که اين نهاد خود نهادی آسيب زا شده است.»
نوربالا در ادامه گفت: «اين همه تبليغ برای ازدواج و تشکيل خانواده می شود غافل از اينکه نهاد خانواده معيوب شده و بايد با پيدا کردن عيوب آن، اين نهاد را تقويت کرد.» به گفته اين استاد دانشگاه، ازدواج های تحميلی و اجباری هم می توانند سبب بروز پديده خودکشی شوند و در حال حاضر نيز ازدواج های شتابزده که اين روزها بيشتر رواج يافته، در آينده می توانند مشکلات عديده ای را با خود به همراه داشته باشند.
|
advertisement@gooya.com |
|
نوربالا در ادامه گفت: «براساس بررسی ای که وزارت بهداشت در ۲۳ استان کشور در بررسی عوامل مرگ و مير انجام داده، خودکشی رتبه ششم را به خود اختصاص داده که اين رتبه، رتبه قابل توجهی است. در آمريکا در دهه گذشته، خودکشی رتبه هشتم را به عنوان علت مرگ داشت اما اکنون با اقدامات در زمينه جلوگيری و کاهش خودکشی، اين پديده رتبه يازدهم را به عنوان علت مرگ در آمريکا دارد.»
اين استاد دانشگاه با بررسی بيشترين و کمترين نرخ خودکشی در سطح جهان گفت: «کشورهای اسکانديناوی، سوئيس، آلمان، اتريش، اروپای شرقی و ژاپن بيشترين نرخ خودکشی يعنی ۲۵ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر را دارند و کمترين نرخ خودکشی يعنی کمتر از ۱۰ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر نيز مربوط به کشورهای اسپانيا، ايتاليا، ايرلند، مصر و هلند می شود. البته نرخ خودکشی در کشورهای اسلامی ۳/۸ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر و پايين تر از بقيه کشورها ذکر شده است.»
رئيس کارگروه خودکشی در ادامه با اشاره به اينکه «آمار خودکشی در ايران متنوع و غيردقيق است» به آمارهای به دست آمده از چند مرکز مختلف از جمله وزارت کشور، وزارت بهداشت و سازمان ملی جوانان اشاره کرد و گفت: «آمار وزارت کشور نشان می دهد نرخ خودکشی در کشور ما طی سال های ۷۵ تا ۸۰ از ۱۳/۶ مورد به ۳۶/۶ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر رسيده هر چند اين آمار افزايش نيافته اما متاسفانه کم هم نشده است. آمار وزارت بهداشت هم با آمار وزارت کشور هماهنگ بوده اما آمار سازمان ملی جوانان کمتر و ۵۳/۵ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر بوده است.»
ايلام و کرمانشاه استان های پرخطر در زمينه خودکشی
رئيس کارگروه خودکشی با اشاره به بررسی های وزارت کشور در سال ۷۵ در زمينه خودکشی گفت: «در اين بررسی ايلام و کرمانشاه با ۱۲ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر جزء استان های پرخطر بودند. بعد از اين دو شهر، استان های کردستان، همدان، زنجان، لرستان، مازندران، بوشهر و کهکيلويه و بويراحمد با نرخ هشت تا ۱۲ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر قرار داشتند و استان های سيستان و بلوچستان و کرمان کم خطرترين استان ها بودند.»
او ادامه داد: «براساس اين تحقيق در بين سال های ۷۵ تا ۸۰ استان همدان هم به استان های پرخطر اضافه شد و در سال ۸۰ استان های پرخطر شامل ايلام، کرمانشاه، همدان، آذربايجان غربی، لرستان و چهارمحال و بختياری شدند.»
نوربالا به تحقيق ديگری که در وزارت بهداشت در سال ۸۲ انجام شده نيز اشاره کرد و گفت: «نرخ خودکشی در استان های کرمانشاه، ايلام، همدان، آذربايجان غربی و گيلان از بقيه استان ها بيشتر بود و کمترين نرخ هم به استان های سيستان و بلوچستان، اصفهان، سمنان، زنجان، يزد و خوزستان اختصاص داشت.» اما او تاکيد کرد: «در بعضی استان ها از جمله خوزستان، کرمانشاه و ايلام نرخ خودکشی زنان بيش از حدمعمول در عرصه بين المللی بوده است.»
رئيس کارگروه خودکشی با اشاره به اينکه «در جهان بيشترين ميزان خودکشی مربوط به سنين ۱۵ تا ۴۵ سالگی است»، گفت: «اما در ايران بيشترين ميزان خودکشی مربوط به سنين ۲۵ تا ۳۰ سالگی است.»
به گفته اين روانپزشک، در سطح جهانی خودکشی موفق در مردان چهار برابر بيش از زن هاست اما زن ها چهار برابر بيش از مردان اقدام به خودکشی می کنند. در ايران اين آمار متفاوت است به طوری که خودکشی موفق در مردان دو برابر زنان است و اقدام به خودکشی در زنان دو برابر بيش از اقدام به خودکشی در مردان است.
اين استاد دانشگاه در ادامه به عواملی که منجر به خودکشی می شوند نيز اشاره کرد و گفت: «۹۰ تا ۹۵ درصد کسانی که اقدام به خودکشی می کنند از يک اختلال روانپزشکی رنج می برند به طوری که ۸۰ درصد خودکشی ها ناشی از افسردگی و ۱۰ درصد نيز از سوی مبتلايان به اسکيزوفرنی بوده است.»
به گفته نوربالا، ۲۵ درصد افرادی که وابستگی به الکل دارند اقدام به خودکشی می کنند و معتادان به هروئين ۲۰ بار بيشتر از جمعيت عادی دست به خودکشی می زنند. در بيماران روانی هم خطر خودکشی سه تا ۱۲ برابر بيشتر از افراد عادی است. او همچنين معتقد است: «زمين گير يا ناتوان شدن فرد هم می تواند باعث خودکشی شود. تحقيقات نشان داده اند يک سوم افرادی که خودکشی کرده اند، شش ماه قبل تحت مراقبت جدی پزشکی بودند. به طوری که ناتوانی ها، بدشکلی ها، دردهای شديد مقاوم به درمان، سرطان و بيماری های ناشی از الکل ميزان خودکشی را بالا می برند.»
نوربالا در ادامه گفت: «مذهب عامل حفاظت کننده ای در برابر خودکشی است و خودکشی هم در همه اديان مذمت شده است.» او تاهل را نيز عامل حفاظتی ديگری در برابر خودکشی دانست و گفت: «در همه جای دنيا در افراد مجرد و تنها، نرخ خودکشی دو برابر افراد متاهل است و در مقابل طلاق و مرگ همسر ميزان خودکشی را بالا می برد به طوری که نرخ خودکشی در مردانی که از همسر خود جدا شده اند سه برابر بيشتر است.»
نوربالا در ادامه گفت: «بيکاری، فقر، طلاق و گسستگی اجتماعی نيز نرخ خودکشی را افزايش می دهند. در عين حال انعکاس با آب و تاب اخبار مربوط به خودکشی در رسانه ها نيز باعث تسری خودکشی می شود.» رئيس کارگروه خودکشی ادامه می دهد: «با اينکه نسبت افرادی که در کشور ما دست به خودکشی می زنند، رقم قابل توجهی است اما توجه کمی به اين افراد می شود در حالی که اگر يک نفر مبتلا به وبا شود، اطلاع رسانی بسياری روی اين موضوع می شود.»
تاسيس يک مرکز ملی کنترل و پيشگيری از خودکشی و تشکيل بانک اطلاعاتی از پيشنهادهايی بود که توسط اين کارگروه مطرح شد. کاهش فقر و بيکاری و افزايش اشتغال از ديگر راهکارها بود و آخرين راهکار اين کارگروه، آموزش علائم بيماری های روانی و علائم خودکشی به عموم مردم بود تا نرخ خودکشی ها کاهش يابد.